Tạp chí xã hội - Việt Nam với đợt Covid lớn nhất từ hè: Chính quyền hy vọng đẩy lùi dịch trước Tết

9:08
 
공유
 

Manage episode 284126684 series 1455070
Player FM과 저희 커뮤니티의 France Médias Monde and RFI Tiếng Việt 콘텐츠는 모두 원 저작자에게 속하며 Player FM이 아닌 작가가 저작권을 갖습니다. 오디오는 해당 서버에서 직접 스트리밍 됩니다. 구독 버튼을 눌러 Player FM에서 업데이트 현황을 확인하세요. 혹은 다른 팟캐스트 앱에서 URL을 불러오세요.
Sau hơn nửa năm tạm yên với đại dịch Covid-19, Việt Nam đối mặt với đợt dịch mới, nửa tháng trước dịp Tết cổ truyền 2021. Cuộc chiến chống dịch được cấp tốc khởi động, sau khi phát hiện hai trường hợp dương tính "trong cộng đồng" tại vùng đông bắc. Chính quyền hy vọng đẩy lùi đợt dịch này trước Tết. Với con số chính thức gần 2.000 ca dương tính với virus và 35 người tử vong vì Covid, Việt Nam được coi là một trong những quốc gia hiếm hoi tương đối bình yên trong bối cảnh đại dịch hoành hành khắp nơi trên Trái đất. Chính quyền Việt Nam cũng được ca ngợi là chống dịch hiệu quả. Việt Nam đối phó như thế nào với đợt dịch lớn đầu tiên từ mùa hè? Đâu là những điểm thành công và các vấn đề đặt ra từ đợt dịch mới này ? Truy vết sớm, khoanh vùng có trọng điểm Hai trường hợp được xác nhận nhiễm Covid-19 tối ngày 27/01/2021 đặt chính quyền Việt Nam trước một thách thức mới. Đó là hai ca bệnh, ca 1552 tại tỉnh Hải Dương và ca 1553 tại Quảng Ninh. Ca bệnh số 1552 là một nữ công nhân 34 tuổi tỉnh Hải Dương, có giao tiếp gần với một nữ công nhân hiện đang ở Nhật Bản, được phía Nhật xác nhận là dương tính với virus SARS-CoV-2 biến thể Anh quốc, vào ngày 26/01, tức trước đó một ngày. Ca bệnh số 1553 là nhân viên sân bay Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh. Chính phủ Việt Nam ngay lập tức khởi động chiến dịch truy vết nhanh, khoanh vùng phong tỏa có trọng điểm, xét nghiệm tầm soát diện rộng. Tính trên toàn quốc, đã xác nhận được hàng nghìn ca « F1 » (« F1 » là cách của ngành y tế Việt Nam gọi người có tiếp xúc gần với bệnh nhân Covid-19 – còn gọi là « F0 », « F2 » là người có tiếp xúc gần với « F1 », « F3 » là người có tiếp xúc gần với « F2 »…). Hàng chục nghìn xét nghiệm đã được tiến hành, liên quan đến diện « F1 » hoặc những người trong các khu vực bị tình nghi có dịch. Liên quan đến bệnh nhân sân bay Vân Đồn, Quảng Ninh, tính cho đến ngày hôm qua 2/2, cơ quan y tế tỉnh này thông báo đã truy vết hơn 1.300 F1 (trong số hơn 55.000 trường hợp từ F1 đến F4). Hơn 17.000 xét nghiệm được tiến hành, với kết quả 30 ca dương tính. Huyện Vân Đồn phong tỏa 7 xã và thị trấn. Các ổ dịch tại thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương và một số địa bàn khác thuộc tỉnh Hải Dương có quy mô lớn hơn nhiều. Tính cho đến ngày 01/02, cơ quan y tế Hải Dương đã truy vết được hơn 4.000 F1. Thực hiện tổng cộng hơn 13.000 xét nghiệm. Cách ly toàn bộ 2.000 công nhân xí nghiệp điện tử Pouyn, nơi làm việc của bệnh nhân 1552 và nữ công nhân đi Nhật, dương tính với virus. Riêng tại nhà máy này, đã phát hiện khoảng 180 người dương tính với virus. Toàn bộ thành phố Chí Linh, với hơn 20.000 dân, bị phong tỏa trong vòng 21 ngày. Hai tâm dịch cơ bản được kiểm soát Ngày 29/01 được coi là một bước ngoặt trong đợt chống dịch mới, với số lượng người dương tính ở mức 60 ca trong ngày, ít hơn hẳn so với dự kiến trước đó của chính phủ là từ 200 đến 300 ca. Tổng cộng, tính đến hôm nay, 03/02, trên toàn quốc có khoảng 300 người dương tính với SARS-CoV-2 trong đợt dịch này. « Truy vết kịp thời » và « khoanh trúng ổ dịch » được giới chuyên gia tại chỗ ghi nhận là nguyên nhân dẫn đến thành công bước đầu. Đối với chính phủ Việt Nam, tình hình dường như đã nằm trong tầm kiểm soát. Ngày 02/02, tức 5 ngày sau khi đợt chống dịch mới khởi sự với tâm điểm là hai tỉnh Quảng Ninh và Hải Dương, trong một phiên họp của chính phủ, thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thông báo « đã cơ bản kiểm soát được dịch ». Ban Chỉ Đạo phòng chống Covid-19 đặt mục tiêu trong vòng 10 ngày khống chế đợt dịch này, tức trước dịp Tết Nguyên đán 12/02/2021. Đằng sau chiến dịch được đánh giá là thành công bước đầu này, báo chí Việt Nam nói nhiều đến vai trò của « Tổ truy vết Covid-19 », tên gọi nôm na của « Tổ thông tin đáp ứng nhanh phòng chống Covid-19 », thuộc Ban Chỉ Đạo phòng chống dịch quốc gia. Đây là lần thứ ba Tổ truy vết, với hơn 200 nhân viên, phải hoạt động cả ngày lẫn đêm với số lượng nhân lực lớn nhất sau hai đợt dịch tháng 3 và tháng 7/2020, để truy tìm « các nhánh lây nhiễm ». Các tỉnh xa « trong tư thế sẵn sàng » Dự đoán về khả năng diễn biến dịch, trả lời RFI tiếng Việt, bác sĩ Trương Hữu Khanh : « Thật ra những nơi ổ dịch mà mình nghĩ là lớn, nhưng lại có thể làm được, ví dụ như Hải Dương và Quảng Ninh. Mục tiêu trong vòng 10 ngày là được. Với các tỉnh khác, nếu mình quyết liệt, mình chặn đầu trước thì cũng làm được. Nhưng nếu mình không quyết liệt, thì không được. Không được nghĩ là không cần thận trọng, vì những nơi bị dịch không ở sát tỉnh mình. Hiện nay, trên thực tế, tất cả đã ở trong tư thế phòng thủ rồi. Có nghĩa là mình phải rà soát những nơi là nguồn lây, vì khả năng di chuyển hiện nay rất rộng. Phòng thủ, tức là tất cả các địa phương xa cũng bị coi là có nguy cơ. Phòng thủ từ xa, có nghĩa là khi nghe thông tin về dịch tễ, để quây những người từ các vùng đó về, để làm xét nghiệm thực là sớm. Xem người đó thuộc nhóm nào và khuyến khích người ta khai báo cho tốt. Thực sự ra, cái khai báo hiện nay ở Việt Nam có ba mức. Bản thân, gia đình và cơ quan. Rất khó thoát khỏi việc khai báo. Thực ra việc đồng lòng ở Việt Nam khá là tốt. Có một yếu tố làm cho mình hơi lo là người ta sợ, người ta vô khu cách ly thì không được ăn Tết. Nhưng tính cộng đồng ở Việt Nam khá là tốt ». Nỗi lo người dân bất hợp tác Phương pháp truy vết người có nguy cơ nhiễm Covid-19 mà chính phủ Việt Nam chủ trì dựa rất nhiều vào sự hợp tác của người dân. Tuy nhiên, tình hình hiện tại dường như không thuận lợi. Theo thứ trưởng bộ Khoa Học – Công Nghệ Bùi Thế Duy, phụ trách « Tổ truy vết », thì chỉ có 1% số người trong diện « F1 » (tức có tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân Covid) « tự báo tin tới các cơ quan chức năng, 99% là do kết quả tìm kiếm ». Một người phụ trách khác của « Tổ truy vết » cho báo chí biết là có tới 20% F0 (tức bệnh nhân Covid-19), khi được cơ quan y tế tiếp xúc đã từ chối hợp tác, « chưa kể đến các F1, F2. Con số này cao hơn nhiều các đợt bùng dịch trước đây. Thậm chí có người còn chủ động tắt điện thoại, từ chối nhận cuộc gọi, chặn số từ bộ Y Tế hoặc những thành viên tổ truy vết. Khiến cho công tác truy vết gặp rất nhiều khó khăn ». Theo vị phụ trách nói trên, lý do khiến người dân không hợp tác là « có thể do hoảng loạn, lo lắng dẫn tới hành động tắt máy, chặn số của bộ Y Tế hoặc có những thông tin cá nhân không muốn tiết lộ ». Về vấn đề này, bác sĩ Trần Tuấn nhận định : « Ở đây, các biện pháp chúng tôi nhận thấy là cố gắng phát hiện sớm, cách ly ngay, và truy tìm cho bằng hết các trường hợp có tiếp xúc F1, F2. Đấy là về mặt quyết tâm, chúng ta thấy thể hiện rất rõ. Và cách làm từ trước đến nay đã cố gắng theo như vậy. Còn trên thực tế, nhất là dịp gần Tết đến, đây quả là thách thức. Bởi vì người dân cũng đã không còn mới mẻ gì với tình hình chống dịch hiện nay. Họ đã biết các cách thức khoanh vùng, truy vết, rồi cách ly, trên thực tế là có gây khó khăn cho người dân đối với sinh hoạt bình thường. Cho nên, nhất là đến khi Tết đến rồi, tâm lý trong việc thành thực khai báo hết các trường hợp tiếp xúc là một thách thức không còn dễ dàng như trước đây ». Chính phủ để ngỏ khả năng dịch biến động khó lường Hiện tại đợt dịch mới được coi là không còn chỉ khu trú tại tỉnh Hải Dương. Tính cho đến ngày 01/02, nhiều tỉnh và thành phố đã ghi nhận các ca lây nhiễm do tiếp xúc với người đến từ thành phố Chí Linh nói riêng, và một số địa phương khác tại tỉnh Hải Dương. Tính đến ngày 02/02, thủ đô Hà Nội phong tỏa 9 địa điểm, bao gồm một trường đại học, một trường tiểu học, hai chung cư, một nhà máy, một thôn và ba ngõ phố. Nhà máy Z135 của bộ Quốc Phòng, Hà Nội, bị phong tỏa, toàn bộ 2.000 dân cư xung quanh được xét nghiệm, sau khi phát hiện ra một số ca dương tính, có tiếp xúc với đồng nghiệp, trở về từ một đám cưới ở tỉnh Hải Dương. Riêng tại Hà nội, tính cho đến ngày 01/02, tổng cộng 19 ca dương tính. Hà Nội thông báo xác định 15.000 trường hợp nghi nhiễm Covid. Viễn cảnh dịch bệnh tại Việt Nam, đặc biệt là một số tỉnh khu vực đồng bằng Bắc Bộ trong những ngày tới là rất khó lường, đặc biệt với sự xuất hiện của biến thể Anh quốc, được coi là có mức độ lây nhiễm nhanh hơn nhiều, cùng với việc tỉ lệ người nhiễm « không có triệu chứng » cao, người trẻ nhiều. Trong phiên họp hôm 02/02, phó thủ tướng Trương Hòa Bình nêu ra ba kịch bản. Theo kịch bản lạc quan nhất. Việt Nam có thể « ngăn chặn, khống chế được dịch » trước Tết Nguyên đán. Khả năng thứ hai là dịch bệnh « không được khống chế hoàn toàn, nhưng lây nhiễm cộng đồng ở mức thấp ». Và khả năng thứ ba là « không ngăn chặn được dịch bệnh ». Thủ đô Hà Nội dường như chuẩn bị cho kịch bản thứ hai. Hôm nay 03/02, Hà Nội hủy kế hoạch bắn pháo hoa tại 30 quận, huyện, thị xã, đêm giao thừa. Chỉ bắn pháo hoa tại một điểm, với yêu cầu không tập trung đông người. Xét nghiệm chính xác, kịp thời và niềm tin của người dân Để đẩy lùi đợt dịch mới, chính quyền Việt Nam đã tiếp tục thực thi các biện pháp truy vết quyết liệt, khoanh vùng dịch và xét nghiệm trên diện tương đối rộng, các biện pháp từng khẳng định là đã mang lại thành công cho đến nay trong việc khiến dịch bệnh được coi là nằm trong tầm kiểm soát. Tuy nhiên, trong đợt dịch này, một điểm thiếu hụt lớn nổi bật lên là một số địa phương không có khả năng tiến hành xét nghiệm trên quy mô lớn, đủ để phục vụ cho biện pháp xét nghiệm tầm soát diện rộng. Một ví dụ cụ thể là, tính cho đến ngày 01/02, Hà Nội không đủ khả năng xét nghiệm cho toàn bộ số 15.000 trường hợp nghi nhiễm (mới có hơn 10.000 người được xét nghiệm). Xét trên toàn quốc, theo số liệu chính thức, công suất hiện nay của toàn bộ các cơ sở được phép « xét nghiệm khẳng định » Covid-19 (tức xét nghiệm chính thức lần hai) là hơn 42.000 xét nghiệm/ngày, chỉ nhiều hơn 2.000 so với công suất hồi tháng 9/2020. Khả năng có đủ xét nghiệm sàng lọc, để làm cơ sở cho các quyết định cách ly, phong tỏa phù hợp với diễn biến của dịch bệnh, là một yếu tố cơ bản củng cố niềm tin của người dân đối với các biện pháp cách ly, phong tỏa khẩn cấp của chính quyền. Cảnh giác cao độ với dịch bệnh là cần thiết. Việc duy trì cách ly, phong tỏa là rất cần để khống chế dịch, nhưng nếu quá mức sẽ gây cản trở sinh hoạt, sinh kế của người dân, vốn đã phải chịu nhiều khó khăn chồng chất sau hơn một năm dịch bệnh. Về khả năng phát hiện dịch sớm, kịp thời, nhiều người cũng đặt câu hỏi, tại sao các ca « lây nhiễm trong cộng đồng » (lần đầu tiên sau gần hai tháng vắng bóng) đã chỉ được cơ sở y tế Việt Nam phát hiện, sau khi có thông báo chính thức từ Nhật Bản về xét nghiệm dương tính với một nữ công nhân Việt Nam (đến Nhật từ ngày 17/01/2021) ? Nhà máy tại thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương, nơi nữ công nhân đó từng làm việc, sau đó đã được chính quyền xác nhận là nơi có ổ dịch lớn nhất trong nước, kể từ đầu đại dịch.

291 에피소드